درس چهاردهم تاریخ سال اول راهنمایی

 

 
 

 

 

وضع ایران در زمان ساسانیان چگونه بود

 

 

 

پس از اردشیر شاهان ساسانی شهر تیسفون را پایتخت خود قرار داند چون قبل از تیسفون شهرهای زیادی مثل سلوکیه در آنجا ساخته شده بود به تیسفون و سلوکیه و چند شهر دیگر مداین یا شهرها می گفتند معروفترین بنای تیسفون کاخ کسرا بود که  به ایوان مداین مشهور است.

 

 تصویر ایوان مداین یا کاخ کسرا در نزدیکی بغداد

 

اشراف دوره  ساسانی سه دسته بودند:

1- موبدان: روحانیان زرتشتی بودند که اداره ی آتشکده ها و امور دینی را بر عهده داشتند.

2- جنگاوران: فرماندهان سپاه بودند که دفاع از مرزها و شرکت در جنگ ها از وظایف آنان بود.

3- دبیران: کارمندان حکومت ساسانی بودند که کارهای مختلفی مانند نگه داری     حساب ها و نوشتن نامه ها را بعهده داشتند.

 

 

 

ماجرای مزدک 

در زمان قباد پادشاه ساسانی بر اثر خشکسالی بسیاری از مردم گرسنه بود و ظلم و ستم پادشاه و بزرگان موجب نارضایتی مردم شده بود . مزدک از این فرصت استفاده کرد و خواستار اصلاحاتی در امور کشور شد و قباد برای جلوگیری از شورش مردم چاره ای جز قبول کردن پیشنهادات و اعتقادات مزدک نداشت ولی با مرگ او و برتخت نشستن     خسرو اول انوشیروان مزدک و مزدکیان را به قتل رساند.

 

 

 

 

 

 

شهر تیسفون و خرابه های ایوان مداین در 11 کیلومتری شرق بغداد در کنار دجله قرار دارد و در هنگام تولد حضرت محمد (ص) کاخ کسرا ترک خورده و قسمتی از آن فرو ریخت، پانزدهمین شاه ساسانی بهرام پنجم معروف به بهرام گور است. چرا که علاقه زیادی به شکار گورخر داشت و گویا پدرش یزگرد اول در کودکی او را به نزد نعمان، امیر دولت حیره فرستاد تا او را تربیت کند. او پادشاهی دادگر و خوشرو بود و در زمان او 1200 نوازنده  و رامشگر از هند به ایران آمد. مزدک که در زمان قباد مدعی اصلاحات شد پسر بامداد از مردم استخر فارس بود و از آمیختن دین مانی و زرتشت و عقاید افلاطون در کتاب جمهوریت آیین جدیدی بوجود آورد که اساس آن اصلاحات اجتماعی است. نظریه اجتماعی او مبتنی بر مساوات بود تقسیم ثروت بین افراد و بهره مندی اشتراکی از اموال و عیال که سنگ بنای نظریه ی کمونیست ها گشت. پس از قباد خسرو اول که به سبب خدمات و کارهای بزرگش پس از مرگ لقب انوشیروان (انوشک روان) یعنی روان بی مرگ یافت، بر تخت نشست، در زمان او یمن دست نشانده ایران شد. در زمان او برزویه طبیب برای آوردن کتاب کلیله و دمنه به هند رفت و آن کتاب را از سانسکویت به زبان پهلوی ترجمه کرد و به ایران آورد. از آخرین پادشاهان معروف این سلسله خسرو دوم معروف به خسرو پرویز است. او طی دو جنگ با سردار خود بهرام چوبین بر او چیره شد. خسرو پرویز شخصی خوش گذران ستمگر و متکبر بود و به خاطر غرور او در جنگ با امپراتور روم هراکلیوس، سپاه ایران پیروز شده بود حاضر به صلح نشد و در نهایت هراکیلوس به تجدید قوا و تجهیز سپاهیان رومی تا تیسفون پیش آمد و شهرهای ایران را غارت و ویران کرد.

زن معروف خسرو پرویز شیرین نام داشت که از مردم خوزستان و عسیوی مذهب و آشوری نژاد بود و دیگر زن او مریم دختر قیصر روم بود که پسرش قباد دوم از طرف بزرگان به جانشینی پدر برگزیده شد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 كارشناسي تكنولوژي و گروه هاي آموزشي عمومي سازمان آموزش و پرورش استان قم /  اجرا و مديريت پايگاه : مؤسسه فناوري اطلاعات كاشف