تأسیس سلسله ساسانی

ساسان یک روحانی زرتشتی و دارای مقام و منزلت در فارس بود و برای پسرش بابک، دختر حاکم فارس را گرفت پس از مرگ حاکم فارس، داماد حاکم که همان بابک بود به قدرت رسید و فرزند آنها اردشیر جانشینی پدر و حاکم فارس شد چون اردشیر یک روحانی زاده بود می خواست دین پدری و اجداد خود زرتشتی را که از رونق افتاده بود احیا و قدرتمند نماید، بنابراین با کمک بزرگان کشور با اردوان پنجم آخرین شاه اشکانی جنگید و در دشت هرمزگان بین شوشتر و بهبهان او را کشت و با پیروزی تمام سراسر ایران را تصرف و بنام پدر بزرگ خود، نام سلسله را ساسانی قرار داد.

ابتدا پایتخت خود را در فیروز آباد فارس بنا نهاد و یک سپاه دائمی بوجود آورد تا این دو هدف را دنبال کند:

1- جلوگیری از قدرت یافتن حکمرانان در نواحی مختلف ایران.

2- جنگیدن با دشمنانی که به مرزهای ایران حمله کرده بودند بخصوص رومی ها.

و سپس با جمع آوری اوستا و منظم کردن دین زرتشتی قدرت دینی کشور را به موبد موبدان که رهبری زرتشتیان را بر عهده داشت واگذار کرد و دین رسمی کشور را دین زرتشتی اعلام نمود.

شاهپور اول

بعد از مرگ پدر بر تخت نشست ولی در زمان او شخصی بنام مانی آیین جدیدی آورد و برای جلب توجه مردم کتابی بنام ارژنگ که کتاب نقاشی بود نوشت و همین اقدامات باعث تمایل شاهپور اول به مانی شد و شاه ایران مانوی گشت و با مرگ شاهپور اول موبدان زرتشتی مانی را کشتند و تبلیغ دیگر ادیان ممنوع شد.

در روم چه می گذرد

کنستانتین اولین امپراتور روم است که مسیحی شد و مسیحیت را دین رسمی کشور خود اعلام کرد.

کنستانتین برای نزدیک تر شدن به ایران پایتخت خود را از شهر رم در ایتالیا به شهر قسطنطنیه (استانبول امروزی) منتقل کرد. این عامل باعث تقسیم امپراتوری روم شد. زیرا یک دولت در قسطنطنیه و یک دولت در رم تشکیل شد. به دولتی که در قسطنطنیه بود دولت روم شرقی و دولتی که در رم بود دولت روم غربی می گفتند.

در زمان ساسانیان به اعراب جنوبی ایران اجازه تأسیس حکومت داده شده این حکومت حیره بود که در نزدیکی کوفه امروزی بود . وظیفه ی دولت حیره ای این بود که جلوی هجوم اعراب بدوی (ابتدایی) رابه مرزهای ساسانی بگیرد. همچنین در شمال شرقی ایران دولت هپتال ها ساکن بودند که هر چند یکبار به داخل سرزمین ایران هجوم می آوردند.