همانطور که در درس قبل اشاره نمودیم
ناهمواریهای آسیا
را به سه بخش
می توان تقسیم کرد:
1- فلات های بلند
و کوههای با ارتفاع زیاد:
در حاشیه همه فلاتهای بلند
آسیا رشته کوههایی وجود دارد. رشته کوه بسیار بلند
هیمالیا در جنوب فلات تبت واقع است. بلند ترین قله ی
جهان اورست با 8848 متر ارتفاع در این رشته کوه قرار
دارد. کوهنوردان ایرانی درسال 1377 موفق شدند به قله
اورست صعود کنند. راه معروف بازرگانی مرسوم به جاده
ابریشم از گذرگاه ها و تنگه های طبیعی میان رشته
کوههای هیمالیا عبور می کرده است.
2- سرزمین های پهناور
و پست جلگه ای در شمال و جنوب آسیا:
به
نقشه زیر نگاه کنید. جلگه سیبری بین کدام رود و کدام
رشته کوه قرار دارد؟
دریای
مازندران و دریاچه ی آرال هر دو باقی مانده دریای کم
عمق و وسیع بنام تتیس هستند.
در
مشرق جلگه ی سیبری فلات کم ارتفاع سیبری وجود دارد
که یخبندان های طولانی در طی هزاران سال باعث متلاشی
شدن سنگ های آن شده است.
از
ته نشین شدن آبرفت رود های بزرگ که از بین رشته کوهها
حرکت کرده اند با گذشت زمان جلگه هایی پدید آمده است.
مثلاً جلگه ی عراق از آبرفت رودهای دجله و فرات، جلگه
حاصلخیز گنگ و سند از رودهای بزرگ گنگ و سند پدید آمده
اند.
در
چین نیز رودها نقش مهمی در به وجود آوردن جلگه های
پهناور کناره ی دریا دارند سطح این جلگه ها چنان پست و
هموار است که رودهایی که در آنها جریان دارند هر چند
یک بار جای بستر خود را تغییر می دهند
از
انباشته شدن آبرفتها در دهانه رودها سرزمین های مثلثی
شکل(
∆
)به وجود آمده اند که به آنها دلتا می گویند .
با
توسعه ی دلتا مکان های مناسبی برای فعالیت های کشاورزی
به وجود می آید .
3- سرزمین های دارای
کوه آتشفشان: در مشرق و جنوب شرقی آسیا به ویژه
در کناره های اقیانوس آرام مجمع الجزایر بسیار وجود
دارد . به دلیل نا آرام بودن پوسته ی زمین در این
نواحی آتش فشان ها و زلزله های بسیار رخ می دهد و این
منطقه از مناطق زلزله خیز جهان به شمار می آید .
برخی
از جزایرهای آتش فشانی عبارتند از : جاوه ،
سوماترا، ریو کیو و کوریل